Bâkî sözleri ve hayatı

Bâkî, 1526-1527 yıllarında İstanbul’da doğmuş, asıl adı Mahmud Abdülbâkî olan divan şairidir. Medrese öğrenimi sırasında şiirle yakından ilgilendi; Zâtî’nin çevresindeki edebiyat sohbetlerine katılarak yazdıklarını değerlendirme imkânı buldu. Müderrislik, kadılık ve kazaskerlik gibi görevler üstlendi. Kanûnî Sultan Süleyman’ın ilgisini kazanan şair, hükümdarın ölümünün ardından yazdığı mersiyeyle de tanındı. 1600 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti.

Şiirinde güçlü ses örgüsü, özenle seçilmiş kelimeler ve İstanbul Türkçesinin imkânları dikkat çeker. Tabiat, aşk, yaşama sevinci ve dünyanın geçiciliği aynı şiir dünyasında yan yana durur. Gazellerinde söyleyişin akıcılığı kadar ahenk de önem taşır. Gündelik dilin bazı ifadelerini yüksek bir şiir işçiliğiyle birleştirmesi, sonraki kuşakların ona gösterdiği ilginin nedenlerinden biridir.

Başlıca eseri Dîvân’ıdır. Şiirleri farklı tarihlerde yeniden düzenlenen bu kitapta bir araya gelmiş, çok sayıda yazma nüshayla dolaşıma girmiştir. Dinî ve tarihî konulardaki tercümeleri de kaleminin yalnız şiirle sınırlı olmadığını gösterir. Bâkî’nin geride bırakılan güzel sese ilişkin ünlü beyti, geçicilik düşüncesini insanın yaptığı işlerin ve bıraktığı hatıranın değeriyle buluşturur.